Kardiomiopatia okołoporodowa (PPCM, od ang. peripartum cardiomyopathy) to rzadka postać osłabienia mięśnia sercowego, która pojawia się u wcześniej zdrowych kobiet pod koniec ciąży lub w pierwszych miesiącach po porodzie. Diagnozuje się ją, gdy wystąpi niewydolność serca z obniżoną frakcją wyrzutową lewej komory (LVEF <45%) i nie da się znaleźć innej przyczyny.

Objawy: mogą obejmować duszność, zmęczenie, kaszel w pozycji leżącej, obrzęki (albo przybieranie na wadze > 2kg tygodniowo) oraz kołatania serca — wiele objawów może być mylonych z typowymi dolegliwościami okołoporodowymi, dlatego wczesne rozpoznanie jest kluczowe.

Peripartum cardiomyopathy (PPCM) is a rare weakening of the heart muscle that occurs in previously healthy women in late pregnancy or in the months after delivery. It is diagnosed when heart failure develops with reduced left-ventricular ejection fraction (LVEF <45%) and no other cause is identified.

Symptoms: include shortness of breath, fatigue, cough when lying down, swelling (or weight gain > 2 kg per week) and palpitations — which can be mistaken for normal peripartum changes, making early diagnosis essential.

• W Polsce brakuje oficjalnych, dokładnych statystyk, a program badań klinicznych nad pierwszym w Polsce rejestrem PPCM właśnie jest prowadzony w Narodowym Instytucie Kardiologii
• Roczna liczba urodzeń w Polsce to około 300 000–355 000 (dane demograficzne).
• Szacunki liczby nowych przypadków PPCM w Polsce zależą od przyjętej częstości:
  • Jeśli przyjmiemy częstość podobną do niektórych krajów europejskich (~1 przypadek na 10 000 porodów), to daje to ~30–36 nowych przypadków rocznie.
  • Jeżeli przyjmiemy średnią globalną stosowaną w literaturze (~1 na 2 000 porodów), to szacunkowo ~150–178 nowych przypadków rocznie.
• Wniosek: realna liczba może być od kilkudziesięciu do kilkuset przypadków rocznie, zależnie od definicji, jakości zgłaszania i populacji.

Uwaga o niepewności danych:
Dane epidemiologiczne PPCM są obarczone dużą niepewnością: różnice wynikają z definicji, metod rejestracji, dostępu do opieki kardiologicznej, zróżnicowania etnicznego i czynników społeczno-ekonomicznych. Dlatego podane liczby powinny być traktowane jako oszacowania, a nie dokładne wartości.

• True incidence is variable and depends strongly on region and data quality. Worldwide estimates commonly referenced in the literature:
  • Average estimate: about 1 in 2,000 births (≈0.05%) — ~65 000 new cases per year worldwide if ~130 million births/year.
  • Observed range: from ~1 in 300 births in high-incidence regions (e.g., rural Haiti, parts of sub-Saharan Africa) to ~1 in 20 000 in low-incidence areas (e.g., Japan). That translates roughly to ~6 500 – 433 000 cases annually worldwide depending on regional rates and definitions.
• In European countries with good reporting rates, the rates are in the order of ~1:10,000–1:11,000 births (e.g. data from Danish/Swedish registries).

Dlaczego to ważne?

• PPCM może prowadzić do ciężkiej niewydolności serca, leczenia na oddziale intensywnej terapii, implantacji urządzeń (ICD/CRT) lub przeszczepu serca w najcięższych przypadkach.
• Wiele z nich można poprawnie leczyć, zwłaszcza przy szybkim rozpoznaniu i prowadzeniu przez kardiologa z doświadczeniem w chorobach okołoporodowych.
• Brak krajowych rejestrów i niska świadomość kliniczna sprawiają, że chorych jest prawdopodobnie więcej niż pokazują oficjalne statystyki.

Why it matters?

• PPCM can lead to severe heart failure, treatment in an intensive care unit, implantation of cardiac devices (ICD/CRT), or heart transplantation in the most severe cases.
• Many cases can be successfully treated, especially when the condition is recognized early and managed by a cardiologist experienced in peripartum heart disease.
• The lack of national registries and low clinical awareness mean that the true number of affected patients is likely higher than official statistics suggest.